Monthly Archives: August 2008

Wat is kuns?

In ‘n onlangse blog hier rond, is gevra wanneer is iets kuns. Die antwoorde en uiteindelike gevolgtrekking het my nie bevredig nie.

Soos Regter Stewart oor obseniteit gesê het: “I know it when I see it”. Kuns is van daardie fuzzy konsepte wat enige definisie ontwyk. Hoe jy dit ook al definieer, daar sal altyd uitsonderings wees – en ‘n definisie wat alles insluit, is nie meer ‘n definisie nie …

Een van die mees stimulerende en insiggewende stukke oor kuns kom uit die BBC se “Reith Lectures”, spesifiek lesing 3. Die reeks is gelewer deur Vilayanur S. Ramachandran (Director of the Centre for Brain and Cognition at the University of California (San Diego)). 

Die volledige reeks van 4 lesings is hier:
   http://www.bbc.co.uk/radio4/reith2003/

Die lesing begin só:

In this lecture – which is the most speculative one in the series of five – I’d like to take up one of the most ancient questions in philosophy, psychology and anthropology, namely what is art? When Picasso said: “Art is the lie that reveals the truth” what exactly did he mean?

As we saw in my previous lectures neuroscientists have made some headway in understanding the neural basis of psychological phenomena like body image, how you construct your body image, or visual perception. But can the same be said of art – given that art obviously originates in the brain?

In particular what I’d like to do is raise the question: “Are there such things as artistic universals?”

Now let me add a note of caution before I begin. When I speak of artistic universals I am not denying the enormous role played by culture. Obviously culture plays a tremendous role, otherwise you wouldn’t have different artistic styles – but it doesn’t follow that art is completely idiosyncratic and arbitrary either or that there are no universal laws.

Let me put it somewhat differently. Let’s assume that 90% of the variance you see in art is driven by cultural diversity or – more cynically – by just the auctioneer’s hammer, and only 10% by universal laws that are common to all brains. The culturally driven 90% is what most people already study – it’s called art history. As a scientist what I am interested in is the 10% that is universal – not in the endless variations imposed by cultures. The advantage that I and other scientists have today is that unlike we can now test our conjectures by directly studying the brain empirically. There’s even a new name for this discipline. My colleague Semir Zeki calls it Neuro-aesthetics – just to annoy the philosophers.

I recently started reading about the history of ideas on art – especially Victorian reactions to Indian art – and it makes fascinating reading.

For example if you go to Southern India, you look at the famous Chola bronze of the goddess Parvati dating back to the 12th century. For Indian eyes, she is supposed to represent the very epitome of feminine sensuality, grace, poise, dignity, everything that’s good about being a woman. And she’s of course also very voluptuous

The Goddess Parvati

The Goddess Parvati

But the Victorian Englishmen who first encountered these sculptures were appalled by Parvati, partly because they were prudish, but partly also just because of just plain ignorance.

They complained that the breasts were way too big, the hips were too big and the waist was too narrow. It didn’t look anything like a real woman – it wasn’t realistic – it was primitive art. And they said the same thing about the voluptuous nymphs of Kajuraho – even about Rajastani and Mogul miniature paintings. They said look these paintings don’t have perspective, they’re all distorted.

They were judging Indian art using the standards of Western art – especially classical Greek art and Renaissance art where realism is strongly emphasized.

But obviously this is a fallacy. Anyone here today will tell you art has nothing to do with realism. It is not about creating a realistic replica of what’s out there in the world.

Lees gerus die hele reeks van 4 lesings.

Advertisements

17 Comments

Filed under Uncategorized

Adriaan Jaeggi (1963-2008)

       Blues

       Ik hoef je niet als ik jong ben
       Of aan de winnende hand
       Je hoeft er niet te zijn als ik
       In de goot ben aangeland

       Ik verwacht je niet in het weekend
       En blijf doordeweeks maar weg
       Al was ik je beste minnaar ooit
       Of slechter nog dan slecht

       Verlaat me als ik zorgen heb,
       Alleen ben of arm als een luis
       Maar denk aan me op het kerkhof
       En onderweg naar huis.

       Adriaan Jaeggi (1963-2008)

Foto:
http://emiliewood.com/photos/avril2007/15-apr-lovers.jpg

1 Comment

Filed under Uncategorized

Tabula Rasa?

Tabula Rasa?

In verlede Saterdag se BY reageer Dr Christiaan Bezuidenhout op die swaard-moord. Dr Bezuidenhout is ‘n kriminoloog verbonde aan Tukkies.

Hy maak ‘n aantal gemeenplasige opmerkings wat geldig kan wees of nie, daar is geen stawende verwysings na gesaghebbende studies nie. Ek lewer nie kommentaar op die geldigheid van die opmerkings nie.

Hier is ‘n voorbeeld;

“Die meerderheid van die jeugdiges in Suid-Afrika kom egter uit die middel- tot laer klas, wat nie hiedie vertoonware kan bekostig nie. Hulle is gefrustreerd omdat hulle ook smag na die toebehore, klere en ontwerper-donkerbrille, maar dit nie kan hê nie. Die maklikste manier om dit wel te bekom, is om te innoveer. Dit beteken baie jeugdiges sal steel of by bendes betrokke raak om dieselfde materialistiese elemente te bekom.”

Sy hele betoog klink soos na folk lore-agtige algemene wyshede.

Maar die clincher kom aand die end:

“‘n Kind kom tabula rasa (geen inligting in die brein nie) in die wêreld. Wat in die brein ingeprent word, hang van die aard van die kind se sosialisering af.”

Ek vind dit verstommend dat, ondanks moderne navorsing, daar nog steeds beweer kan word dat ‘n mens tabula rasa die wêreld binnekom.

As ‘n beginpunt kan ek aanbeveel dat hy Steven Pinker se “How the mind works” lees, en die talle verwysings van veral hoofstuk 5 opvolg.

Enige beleid wat uit sulke foutiewe fondamente spruit kan hoogs gevaarlik wees …

 Foto:
http://www.code-flow.net/fake/img/tabula_rasa.jpg

4 Comments

Filed under Uncategorized

Ghequetst ben ic van binnen

 

Ghequetst ben ic van binnen,
Doorwont myn hert so seer,
Van uwer ganscher minnen
Ghequetst so lanc so meer.

Waer ic mi wend, waer ic mi keer,
Ic en can gherusten dach noch nachte;
Waer ic mi wend, waer ic mi keer,
Ghi syt alleen in myn ghedachte.

Anoniem, 14e eeu

2 Comments

Filed under Uncategorized

restant

restant
 
woorde het swaar gelê
toe
tussen ons op die strand
 
nuwe golwe breek
nou
oor ander spore op die strand
 
ek voel nog die warmte
van jou hand
die streling van jou lippe
 
maar met die wakkerskrik
is daar net die nanagkilte
en in my skoene
‘n bietjie sand.
             Joop Dullaart

Hennie Aucamp :
   wat bly oor van soene?
 
Bertholdt Brecht : 
   Wo sind die Tränen von gestern Abend,
   Wo ist der Schnee vom vergangenen Jahr?
      (Nanna’s Lied)

1 Comment

Filed under Uncategorized

Nachtelijk fluiten op de kade


       Nachtelijk fluiten op de kade

       In Juni, drie uur ‘s morgens, werd ik wakker,
       niet door het noordelijke regenlicht,
       aan zon noch maan ontsprongen, o, ik wist:
       in midden Juni wordt de nacht niet donker —
       De zeilen zijn gestreken door de barken,
       de mast is ingehaald, het werd wind-stil:
       vier zwanen rusten op hun spiegeling —
       niet daarom zouden nu mijn droomen stokken —

       Er klonk een fluiten, melodieus, voor leed en
       verlangen zoo hoog, dat het niet verijlde,
       zoo onweerstaanbaar helder, zóó ver-af,
       dat ik wie naast mij sliep weer ging vergeten
       en droomde dat ik uit de haven zeilde,
       maar dat zij deze vlucht nimmer vergaf.

       Eric van der Steen (1907-1985)

Skildery:
http://www.de-kantlijn.com/afbeeldingen/topografie/wolters/Herschaalde%20kopie%20van%20wolters10.jpg

1 Comment

Filed under Uncategorized

Grafskrif

was

die kers se was
verteer totaal
tot waterdamp
en koolsuurgas

en na die tyd
weet niemand meer
dat eens ‘n kers
met lig hier was 

          Joop Dullaart

          26 desember 1994
          tweedekersdag 
 

Foto:
http://www.flickr.com/search/?q=candle

2 Comments

Filed under Uncategorized

Daai smaail

 


die cheshire-se kat

die inverse cheshire-se kat
is moeg vir die lewe en sat
    hy verdwyn op ‘n dag
    met sy stert en sy lag
en al wat daar bly is sy gat

                   vuurklip

Grafika:
Alice in Wonderland

2 Comments

Filed under Uncategorized

Ligte irritasies

Ek is maar ‘n ongeduldige mens en besig daarby – die dag het net te min ure om by alles uit te kom.

Een van die tydvreters is om blogs te lees – daar is ‘n paar bloggewoontes wat maak dat dit moeilik leesbaar is – en dan skiep ek dit maar.

Hier is my lys van irritasies:

  1. Groot fonts (enige iets groter as normal is te groot) – dit neem langer om te lees.
  2. Dubbel spasies tussen lyne – waar ek met een opslag kon lees moet nou rol en rol en rol en … 
  3. Oormatige gebruik van kleure – maak my oë moeg
  4. Teks wat regs van die bladsy af skroll – dan moet ek heen en weer en heen en weer en …
  5. Alles in bold of hoofletters of selfs albei!

Sugggg

4 Comments

Filed under Uncategorized

O! Togga!

 
Presies 666 bladlese om 20:19!

3 Comments

Filed under Uncategorized