Daan Zonderland (1909 – 1977) vs NP Van Wyk Louw (1906 – 1970).

Het een tydgenoot by die ander afgekyk?

Een van my gunsteling digters is Daan Zonderland, deels om sy slim, speelse spitsvondigheid, en tog, soos in die onderstaande voorbeeld, slaag hy daarin om emosie te wek:

Er zwom een garnaal door het Kattegat
Hij was op weg naar Zweden.
Daar was door een droef ongeval
Zijn tante overleden.
Zij was een echte barones
In de garnaalse adel.
Zij was gevallen van haar paard
(Een zeepaard zonder zadel).
Daarom was haar bedroefde neef
Op weg naar ‘t verre Zweden.
Ach, niemand weet hoeveel er door
Garnalen wordt geleden.

Woordspeling was een van sy uitstaande kenmerke, soos jy hier kan sien:

Moeder, o moeder 

Moeder, o moeder
Verlies niet de moed
Als uw dochter haar dagen
Met spelen verdoet.

Vrees niet dat uw dochter
Een zondares wordt
Waar hal wordt gemaad
Of gans wordt gebord.

Nimmer geschiedde
er iets ongepast
Waar een werd getwintigd
Of klaver gejast (1)

Waar zwart werd gepiet
Of op harten gejaagd
Is zelden de deugd
Van een dame belaagd

Nooit is gehoord
dat wulps werd gelonkt
Waar bil werd gejart (2)
Of ping werd gepongd

Waar domi genood wordt
Of sjoel wordt gebakt
Heeft zelden een ziel
naar de zonde gesnakt

Waar pas Louw hier in die prentjie?

In JC Steyn se biografie van Louw op bls 816 van Deel II staan die volgende speelse eksperimentering,

aldus Steyn:

1. Geen rotter dam dan amsterdam
geen moeder man dan vader
jouw rok is boter dan de ham
mijn hemd is altijd nader.

2. al jart je met je vrienden bil (2)
al jas je met hen klaver (1)
al speel se liever haaf dan spil
schmidt is nog altijd haver

3. jij bent veel zeker dan ikzelf
en toch leek ik veel sober
jij droomt dat je eylders drinkt ik delf
het spit onder de ober.

Let op die genommerde reëls in kursief.

Die ooreenkomste in woordspeling en die hele aard van die twee gedigte dui op be-invloeding – maar wie het by wie afgekyk?

Waar Zonderland hoofsaaklik met speletjies speel (vgl. halma, ganzebord, een-en-twintigen, klaverjas, zwartepiet, biljart, ping-pong, ens.) strek Louw se woordspel verder as speletjies (vgl. rotter dam, boterham, onderspit delf)

Ek dink dat Louw Zonderland se werk onder oë gehad het, en aan die hand daarvan self ge-eksperimenteer het.

Advertisements

2 Comments

Filed under Uncategorized

2 responses to “Daan Zonderland (1909 – 1977) vs NP Van Wyk Louw (1906 – 1970).

  1. Ceara

    baie interessant!

  2. Izakdv

    Lekker! Dis nou interessant!izak

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s