Oor Voorspellings en Klimaatverandering

Oor Voorspellings en Klimaatverandering

Voorspellings oor die gedrag van komplekse stelsels is baie moeilik en in die meeste gevalle onmoontlik.

Een van die belangrikste redes hievoor, is dat kennis van die veranderlikes van so ‘n stelsel nooit met die nodige presiesheid en/of volledigheid beskikbaar is nie. Om hierdie gebreke te oorkom, word die model waarvolgens voorspelling gemaak word, óf vereenvoudig, óf sekere aannames t.o.v die verandelikes word gemaak, óf albei.

Die resultaat is ‘n model wat glad nie met die werklike stelsel ooreenstem nie, of ten beste slegs by benadering daarmee ooreenstem.

Hoe verder in die toekoms die voorpellings gewaag word, hoe groter is die afwyking van die werklike stelsel.

Om ‘n model te kan bou wat presiese voorspellings kan maak, moet die model presies net so kompleks soos die werklike stelsel  wees! Dit moet elke veranderlike bevat, en die waarde van elke veranderlike moet presies bekend wees. ‘n Onmoontlike opdrag.

‘n Voorbeeld van so ‘n komplekse stelsel is ons sonnestelsel. Hoewel die Sonnestelsel goed verstaan word, bly dit ‘n chaotiese stelsel en langtermyn voorpellings blyk onmoontlik te wees – hoofsaaklik omdat die veranderlikes ter sprake nie presies genoeg vasgestel kan word nie. Van die veranderlikes is die massa van hemelliggame en hulle presiese posisies relatief tot mekaar.

Ons het voldoende inligting van hierdie veranderlikes om Son- en Maansverduisterings akkuraat ver vooruit te voorspel, maar nie vir ‘n onbepaalde tydperk nie. Wat kleiner hemelliggame soos asteroïde betref, is vooruitskattings minder geslaagd. Byvoorbeeld die asteroïede 2004MN4 (http://science.nasa.gov/headlines/y2005/13may_2004mn4.htm). Ons weet dat dit op Vrydag 13 April 2009 naby die aarde sal verbybeweeg, maar ons kan nie met sekerheid sê wat daarna gaan gebeur nie.

Ander voorbeelde van komplekse stelses is natuurlik die weer. Ons weet uit ondervinding dat weervoorspellings vir meer as ‘n paar dae onmoonlik is. Daar is net te veel veranderlikes en ons kennis van elke veranderlike is te onakkuraat.

Nog ‘n voorbeeld is die aandelemark. Dieselfde probleme maak die mark se gedrag onvoorspelbaar.

Nou kom vertel die IPCC (Intergovermental Panel on Climate Change) en al sy meelopers dat hulle modelle die globale temperatuur vir die volgende 20, 50 tot 100 jaar met geloofwaardigheid kan voorspel!

Ons weet nie eers wat die oorsaak van die laaste Ystydperk was nie, ons weet nie wat die oorsaak was van verskeie warm en koue tydperke oor die afgelope 10000 jaar nie, (Holocene Optimum, Minoan, Roman, Middle Ages, Little Ice Age) tye waartydens dit veel warmer was as vandag – en lank voor ons CO2 die lug begin inpomp het.

Totdat ons klimaat sodanig verstaan dat ons die verlede se warm en koue periodes verstaan, kan daar weinig waarde geheg word aan die IPCC se voorspellings.

Dit sal ons loon om skepties wees teenoor enige pogings om klimaatverandering te “bekamp” veral omdat ons nie weet hoe effektief sodanige pogings sal blyk te wees nie.

Advertisements

3 Comments

Filed under Uncategorized

3 responses to “Oor Voorspellings en Klimaatverandering

  1. monicahaddad

    hoe meer mens weet, hoe meer weet jy hoe min jy weet

  2. eiewys-gekkigheid

    Ek stem saam met Monica!

  3. vuurklip

    Die gevaarlikes is dié wat nie weet dat hulle nie weet nie!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s