Category Archives: Sterrekunde

The End is Nigh(er) than you think!!

As jy het gedink het die Zuma regering iswas ons grootste bedreiging dan moet jy weer dink.

Vuurklip het onlangs die volgende raakgelees oor die Aarde se rotasie-as oftewel axial tilt  en hoe aardverwarming hierdie rotasie-as affekteer.

axial tilt

Wast gebeur sal ek kortliks hier onder opsom. Die navorsing is gedoen deur bekende wetenskaplikes soos George Ellis, Willie Soon, Michael MannGavin Schmidt en andere. Die volledige wetenskaplike artikel is in die tydskrif: Science. (Skakel aan die end van hierdie inskrywing)

Daar is veral twee aspekte wat hier van belang is:
1) Die oriëntasie van die draai-as, en
2) Die Aarde se rotasie.

Die massa distribusie van die aardbol het ‘n belangrike invloed op beide hierdie aspekte en dis waar die knoop lê!

Dis naamlik só, dat massa op die oppervlakte van die aarde oneweredig versprei is weens die posisie van die kontinente en die teenwoordigheid van water-ys by die poolstreke. Die kontinente beweeg so stadig dat die invloed  van die kontinente se beweging nie op die korter termyn van belang is nie. Wat die water-ys betref, is die saak heel anders en dis as gevolg van die huidige aardverwarming wat hoofsaaklik die gevolg is van die mens se massale gebruik van fossielbrandstof. Daar is min vooruitsig dat die vrylating van CO2 in die nabye toekoms gaan verminder ondanks die ingebruikneming van wind- en sonenergie.

Dit is ook so dat 97% van alle wetenskaplikes saam stem dat die mens aardverwarming veroorsaak (kyk hier) en dat ons reeds by ‘n draai-punt verby is sodat dit nou onvermydelik is dat die poolstreke binnekort ysvry sal wees (hier). Van die bekendes wat hieroor bekommerd is sluit in Stephen Hawking, Al Gore, Ban-Ki Moon, Prof. Brian Cox, Leonardo Di Caprio, Meryl Streep, Emma Thompson, Ben Affleck, David Letterman en talle ander.

Soos jy weet, draai die aarde om sy eie as. Die draai-as wyk tans af van die vertikaal met sowat 23top. Sien illustrasie hier bo. Die Aarde kan vergelyk word met ‘n tol. Ons weet dat, hoe vinniger die tol draai, hoe meer vertikaal is die draai-as, en omgekeerd. Soos die tol stadiger begin draai, word die draai-as se afwyking al hoe groter todat die as horisontaal is. As die Aarde se rotasie stadiger word, kan ons verwag dat die Aarde se draai-as ook meer en meer sal afwyk van die vertikaal.

‘n Tol se rotasie  spoed neem af as gevolg van wrywing wat by die Aarde se rotasie nie ‘n faktor is nie. Dis hier wat die massa distribusie ‘n wesenlike affek het. Dink aan ‘n ysskaatser wat ‘n rotasie beweging uitvoer. Sy begin met haar arms en een been horisontaal. As sy haar arms vertikaal lig en die been laat sak, tol sy skielik veel vinninger (kyk hier op youtube). Dit is die gevolg van die beginsel van die behoud van momentum (conservation of momentum).  Jy kan dit self toets as jy die soort kantoorstoel het waarvan die sitplek kan draai.

Die effek van aardverwarming is om die poolys te laat smelt en dit is hierdie proses wat die Aarde se massa distribusie beïnvloed soortgelyk aan die van die ysskaatser! Die water wat eers as ys by die pole gekonsentreerd was, is nou oor die oseane versprei en dit veroorsaak dat die aare se rotasie spoed afneem in ooreenstemming met die beginsel van die behoud van momentum. En soos die Aarde se rotasie afneem, word die afwyking van die draai-as groter!

Volgens die studie, is dit moontlik dat die as só ver sal afwyk dat dit horisontaal word en dus in dieselfde vlak lê as die baan van die Aarde om die Son.

Wanneer die Aarde hierdie oriëntasie bereik sal dit natuurlik ‘n ekstreme effek op die klimaat en die seisoene hê. Dis sal beteken dat die Noordelike en Suidelike hemisfere om die beurt ses maande somer en ses maande winter sal ervaar. In die middel van die somer is daar tropiese toestande en in die middel van die winter daar geen sonskyn wees nie.

Daar sal dus nooit weer ys op die pole kan vorm nie, en dus sal die Aarde se draai-as nooit weer naby die vertikaal kom nie.

My enigste raad/raat aan jou is: Fasten your seatbelt en begin opgaar! Alles van brandstof en batterye tot water, blikkieskos, medisyne en CD’s van Justin Bieber!

Lees die studie hier: Science Magazine.

 

 

Advertisements

14 Comments

Filed under aardverwarming, Astronomie, Astronomy, climate change, cosmology, global warming, katastrofes, klimaatverandering, Physics, satire, Science, Sterrekunde, Sustainable Energy

Vir die Sterrekykers

Globular Clusters.

Hierdie een is met die blote oog sigbaar by die V & A Waterfront in Kaapstad. 🙂

globular

Daar is een ander so ‘n globular cluster waarvan ek weet wat jy met die blote oog op ‘n donker nag kan sien en dié is geleë in die sterrebeeld Centaurus. As jy die Suiderkruis kan vind, sal jy Centaurus maklik kan uitken. Probeer gerus. Die globular cluster hier is bekend as Omega Centauri. Sterre in sterrebeelde word gelys in orde van helderheid. So is Alpha Centauri (ook bekend as Proxima Centauri) die helderste ster in die Centaurus beeld – een van die Suiderkruis se wysers. Dit is ook die naaste ster aan ons – so ongeveer 4.25 ligjare verwyder.

Met die blote oog is Omega Centauri net ‘n dowwe sterretjie maar selfs met ‘n gewone verkyker sien jy dat dit nie net die ligpuntjie van ‘n ster is nie. Deur ‘n behoorlike teleskoop lyk dit so:

omega_centauri_by_eso

Talle sterre is vernoem deur Arabiese sterrekundiges. Kyk na die lys hier.

Aangesien dit nou donkermaan is, is vanaand ‘n goeie geleentheid om die sterre te bekyk.

5 Comments

Filed under Astronomie, Astronomy, Sterrekunde